Comparative study of educational poems attributed to Imam Reza (as) With Saadi Shirazi's educational poems with an intertextual theory approach

Document Type : علمی- پژوهشی

Authors

1 Associate Professor of Arabic Language and Literature, Payame Noor University (corresponding author)

2 M.A. in Arabic Language and Literature, Payame Noor University

3 Assistant professor of Persian Language and Literature, Payame Noor University

Abstract

Analysis examines the relationship between a text and other earlier or contemporary texts with an "intertextual" approach. Intertextuality was one of Julia Cristova's innovations, which was later expanded with the research of Gerard Genet and found several sub-branches. Educational literature seeks to teach moral and educational points in a way that is one of the most important areas of education in the context of the goals of human growth and excellence. Imam Reza (AS), who is the embodiment of the most beautiful and highest moral manifestations, by examining his poems, we find that the poetry of that Imam (AS) is tied to the rules and concepts of teaching and morality. Meanwhile, Saadi Shirazi, whose garden and orchard are the mainstay of all educational literature in the field of ancient Persian poetry, has included many moral-educational themes in his poems. What can be considered in comparing the educational poems of Imam Reza (AS) with the educational themes in Saadi's poems is very similar to these poems; It is as if Saadi, after a few centuries, has repeated the moral messages of that Imam (as) again with other words. In this research, the author tries to use the theory of intertextuality, while emphasizing the educational and moral themes in Imam Reza's (AS) poems, to discuss the similarities and commonalities of Saadi's educational poems with Razavi's poems and pass it on. Educational literature to examine and
 
 

Keywords


  1. 1. قرآن کریم (1395)، مترجم: بهاءالدین خرمشاهی، چ 1، تهران: دوستان.
  2. نهج‏البلاغه (1369)، ترجمة سیّد کاظم محمدی و محمد دشتی، قم: نشر امام علی (ع).
  3. آذر، امیراسماعیل (1386)، خورشید خراسان، تهران: پلک.
  4. آلن، گراهام (1392)، بینامتنیت، تهران: نشر مرکز.
  5. ابن‏الرسول، سیّد محمدرضا؛ مارانی، فهیمه (1393)، ««حکمت‏های تعلیمی مشترک در شعر رودکی و سعدی»، پژوهشنامه ادبیات تعلیمی، سال ششم، ش 23، 101‑120.
  6. ابن‏شهرآشوب، محمد بن علی [بی‏تا]، مناقب آل أبی‌طالب، تصحیح: سیّد هاشم رسولی محلّاتی، قم: علّامه.
  7. احمدی، بابک (1378)، ساختار و تأویل متن، چ 4، تهران: مرکز.
  8. احمدی چناری، علی‏اکبر؛ احمدی، پریسا (1394)، «سیمای امام رضا (ع) در آینة شعر دعبل خزاعی و نظیری نیشابوری»، کاوش‏نامة ادبیّات تطبیقی، سال پنجم، شمارة 20 (ویژه‏نامة ادبیّات رضوی)، 1‑17.
  9. اسلامی ندوشن، محمدعلی (1381)، چهار سخنگوی وجدان ایرانی، تهران: قطره.
  10. انوشه، حسن (1381)، فرهنگنامة ادب فارسی، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
  11. حلبی، احمد طعمه (2007)، أشکال التناص الشعری، قاهره: مجله الموقف الأدبی.
  12. داد، سیما (1378)، فرهنگ اصطلاحات ادبی واژه‏نامه مفاهیم و اصطلاحات ادبی فارسی و اروپایی به‏شیوة تطبیقی و توضیحی، تهران: مروارید.
  13. داوری، پریسا (1388)، «برخی از اندیشه‏های واقع‏گرایانه سعدی در بوستان و گلستان»، پژوهشنامه زبان و ادبیات فارسی، سال اول، شمارة 3، 59‑90.
  14. دهخدا، علی‏اکبر (1376)، امثال و حِکَم، تصحیح: فرج الله گلپایگانی، تهران: هیرمند.
  15. رزمجو، حسین (1366)، شعر کهن فارسی در ترازوی نقدِ اخلاقِ اسلامی، جلد اول، مشهد: مؤسسة چاپ و انتشارات آستان قدس رشوی.
  16. رنجبر، جواد؛ عربی، سجاد (1390). بینامتنی اشعار بارودی با شعر جاهلی، دو فصلنامه علمیـپژوهشی نقد ادب معاصر عربی، سال دوم، شمارة اول، 89‑118.
  17. سالم، سعدالله محمد (2007)، مملکه النص، بیروت: دارالکتاب العالمی.
  18. سبزیان‏پور، وحید (1388)، «تأثیر نهج‏البلاغه در گلستان سعدی»، پیام نور در حوزة علوم اسلامی، دورة 1، 105‑125.
  19. سعدی، مشرف‏الدّین مصلح بن عبدالله (1384)، بوستان سعدی (سعدی‏نامه)، تصحیح غلامحسین یوسفی، تهران: خوارزمی.
  20. ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ (1374)، گلستان، به کوشش خلیل خطیب رهبر، تهران: صفی‏علیشاه.
  21. ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ (1384)، کلیات سعدی، براساس نسخة مصحّح محمّدعلی فروغی، تهران: فارابی.
  22. شمیسا، سیروس (1383)، انواع ادبی، تهران: فردوس.
  23. سیفی، محسن؛ فتحعلی‏زاده، نجمه (1395)، «بررسی تطبیقی سیره امام رضا (ع) در اشعار عبدالمنعم فرطوسی و محمدحسین بهجتی»، فرهنگ رضوی، سال چهارم، شمارة 15، 229‑252.
  24. شفیعی کدکنی، محمدرضا (1372)، «انواع ادبی و شعر فارسی (1)»، مجلة رشد آموزش ادب فارسی، سال هشتم، شمارة 32-33، 4‑9.
  25. شیمیزو، نائومی (1390)، معیارهای اخلاقی در دیدگاه سعدی، تهران: علمی و فرهنگی.
  26. صدوق، محمد بن علی حسین (1363)، عیون أخبار الرضا، تصحیح: سیّد مهدی حسینی، قم: کتابفروشی طوس.
  27. عبدالهی، حسن (1386)، ترجمه و شرح اشعار منسوب به فاطمه زهرا و امامان معصوم (علیهم‏السلام) از فرزندان آن حضرت، چ 2، قم: مؤسسه بوستان کتاب.
  28. عزام، محمد (2001)، تجلیات التناص فی الشعر العربی، دمشق: اتّحاد الکتّاب العرب.
  29. فلاح، ابراهیم (1389)، «سیمای امام رضا (ع) در اشعار شعرای شیعی معاصرش»، دانشنامه، شمارة 79 (زبان و ادبیات عرب)، 71‑82.
  30. قائمی، مرتضی؛ محققی، فاطمه (1390)، «بینامتنی قرآنی در مقامات ناصیف یازجی»، پژوهش‏های میان‏رشته‏ای قرآن کریم، سال دوم، ش 2، 51‑60.
  31. لاهیجی، حزین (1387)، دیوان حزین لاهیجی، تصحیح و مقدّمه: بیژن ترقی، چ 1، تهران: سنایی.
  32. فرطوسی، عبدالمنعم (1407 ق)، ملحمة أهل البیت، الجزء الثامن، بیروت: مؤسسة أهل البیت.
  33. عمید، حسن (1390)، فرهنگ فارسی عمید، جلد اول، چ 2، تهران: اشجع.
  34. محمود کاشانی، عزالدین (1383)، مصباح‏الهدایه و مفتاح‏الکفایه، تصحیح عفت کرباسی و محمدرضا برزگر خالقی، تهران: زوار.
  35. مشرف، مریم (1389)، جستارهایی در ادبیات تعلیمی ایران، تهران: سخن.
  36. مکاریک، ایرنا ریما (1384)، دانشنامة نظریه‏های‏ادبی‏معاصر، ترجمة مهران مهاجر و محمد نبوی، تهران: آگه.
  37. موسی، خلیل (2000)، قرائات فی الشعر العربی الحدیث المعاصر، دمشق: اتّحاد الکتّاب العرب.
  38. میرزایی، فرامرز؛ واحدی، ماشاءالله (1388)، «روابط بینامتنی قرآن با اشعار احمد مطر»، نثرپژوهی ادب معاصر، ش 25، 299‑322.
  39. نامور مطلق، بهمن (1394)، درآمدی بر بینامتنیت: نظریه‏ها و کاربردها، چ 2، تهران: سخن.
  40. نظیری نیشابوری (1379)، دیوان، تصحیح دکتر مظاهر مصفا، تهران: امیرکبیر و زوار.
  41. هادیلو، بهمن (1394)، «بازتاب بنیادهای اخلاق اجتماعی امام رضا (ع) در شعر متعهّد عربی و فارسی»، کاوش‏نامة ادبیّات تطبیقی، سال پنجم، شمارة 20 (ویژه‏نامة ادبیّات رضوی)، 83‑102.
  42. یلمه‏ها، احمدرضا (1393)، «پیام‏های جهانی شعر شهریار»، نامة فرهنگ آذربایجان شرقی، فصلنامة پژوهشی و فرهنگی شهریار، سال اول، شمارة 1، 80‑97.